Chomiński Stanisław, h. Lis, (1804–1886), generał w. ros., gubernator kowieński. Ur. 14 VII jako syn Tadeusza, chorążego zawilejskiego, i Teresy z Oskierków. Po ukończeniu studiów w Uniw. Wileńskim, w r. 1824 wstąpił do Pawłowskiego pułku gwardii, brał udział w wojnie tureckiej 1827–9, był przy szturmie Warny; wyjątki z pamiętników Ch-go z tego czasu zużytkowane zostały w wydawnictwie «Istoria lejb-gwardii Pawłowskago połka« (Pet. 1890). Następnie ukończył akademię sztabu gen., gdzie poznał ówczesnego następcę tronu, późniejszego Aleksandra II, który odtąd stale Ch-go wyróżniał i protegował. Po wystąpieniu w r. 1843 z wojska w randze pułkownika Ch. osiadł w rodzinnym majątku Olszewie, w gub. wileńskiej; tu trzykrotnie był wybierany na marszałka szlachty pow. święciańskiego i brał czynny udział w sprawie uwłaszczenia włościan. Dn. 1 XI 1857 mianowany został gubernatorem wojennym m. Kowna i gubernatorem cywilnym gub. kowieńskiej; w r. 1858 otrzymał rangę generała. W końcu 1861, kiedy pozycja jego wskutek demonstracji politycznych stała się drażliwą, przeniesiono Ch-go na gubernatora cywilnego do Wołogdy, gdzie przebył do r. 1878, zyskując powszechnie opinię prawego i zdolnego administratora. Kilka miast w gub. wołogodzkiej nadało mu obywatelstwo honorowe. Po otrzymaniu dymisji na własne żądanie osiadł w Olszewie. Zmarł tamże 19 V 1886. Z żony, Eweliny ze Szczyttów, pozostawił synów: Józefa, rotmistrza w. ros. († 1910), Witolda Zygmunta († 1888) i Aleksandra, członka ros. Rady Państwa († 1937), oraz trzy córki.
Portret Ch-go pędzla Wańkowicza, reprodukcja u Stanisława Morawskiego, W Peterburku, P. (1928), 10, 16.
Boniecki; »Kłosy« 1886, nr 1106; Z pamiętników gen. St. Chomińskiego (z l. 1857–62) »Kwartalnik Litewski«, Pet. 1911, VI i osobno; Gieysztor Jakub, Pamiętniki, Wil. 1913, I pass.; Puzynina Gabriela, W Wilnie i w dworach lit., Wil. b. r., pass.; Talko-Hryncewicz Jul., Z przeżytych dni, W. 1930, s. 30–31; Pamiętniki gen. St. Chomińskiego, rkp. w pos. rodziny.
Henryk Mościcki